Πρόσφατη αρθρογραφία...

Σάββατο, 25 Ιουλίου 2015

Πολιτειακό Αδιέξοδο. Ποια Δημοκρατία;

Έχουμε δημοκρατία;

Οι εκλογές από μόνες τους ως διαδικασία δεν είναι κακή ιδέα. Από την άλλη μεριά από μόνες τους δεν συνιστούν δημοκρατία. Η δημοκρατία είναι κάτι παραπάνω από μία διαδικασία ψηφοφορίας κάθε κάποια χρόνια. Αφορά την συμμετοχή του κόσμου στις αποφάσεις, όχι την προαιρετική αλλά την καθοριστική, την μία και μοναδική. Η δημοκρατία αφορά την ίδια την σύσταση του κράτους από τους πολίτες.


Ένας βασανιστής που εκλέγεται από τον λαό δεν παύει να είναι βασανιστής. Μπορεί να δίνεται στους πολίτες η δυνατότητα της επιλογής του, η δουλειά του όμως δεν παύει να είναι αυτή. Με τον ίδιο τρόπο η εκλογή ενός μονάρχη δεν σημαίνει ότι αυτός παύει να είναι μονάρχης, να ασκεί δηλαδή τα ίδια καθήκοντα.

Η αστική δημοκρατία, το καθεστώς που υπάρχει στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη και τον Δυτικό κόσμο λειτουργεί με αυτό τον τρόπο. Δίνει στους λαούς της το δικαίωμα να διαλέξουν τον κυβερνήτη τους και από εκείνο το σημείο κι ύστερα δεν τους πέφτει λόγος για όσα θα ακολουθήσουν.

Για παράδειγμα στην Ελλάδα προβλέπεται ότι για τα σημαντικά ζητήματα μπορεί να γίνει δημοψήφισμα. Δεν επιβάλλεται όμως. Επαφίεται στην εκτίμηση, στην διάθεση θα λέγαμε του εκάστοτε πρωθυπουργού. Έτσι τα τελευταία χρόνια έχουν παρθεί πολλές αποφάσεις χωρίς να ζητηθεί η γνώμη του κόσμου επί των συγκεκριμένων θεμάτων.

Ακόμα και όταν γίνεται δημοψήφισμα όμως, όπως αποδεικνύει και το πρόσφατο παράδειγμα, το αποτέλεσμά του μπορεί να αγνοηθεί. Αυτό όχι επειδή είναι κακή η κυβέρνηση ή οι άνθρωποι που την αποτελούν. Μπορεί να ισχύει και αυτό, όμως το πρόβλημα είναι πολιτειακό. Θεσμικό. Σε μία δημοκρατία η θέληση των πολλών δεν πρέπει να εξαρτάται από την καλοσύνη, την ηθική ή την διάθεση κάποιου ανθρώπου, αλλά να επιβάλλεται αυτομάτως, αδιαμφισβήτητα από τον ίδιο τον κόσμο. Αυτή ακριβώς είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια δημοκρατία και σε ένα καθεστώς όπως αυτό που έχουμε σήμερα.

Δεν έχει σημασία αν γίνονται εκλογές, τι είδους ή κάθε πότε, αλλά αν σε κάθε στιγμή ο λαός μπορεί όχι μόνο να εκφράσει αλλά και να επιβάλει την θέλησή του, όποια και αν είναι αυτή. Σωστή ή λάθος. Αυτή είναι η δημοκρατία. Τώρα το αν αρέσει σε κάποιους ή όχι αυτό είναι άλλη συζήτηση. Για παράδειγμα πολλοί χαρακτήριζαν το πρόσφατο δημοψήφισμα του Μάη «πραξικόπημα», και τις εκλογές του Γενάρη «καταστροφή». Αυτή η δημόσια τοποθέτηση σχετικά με τις εκλογικές διαδικασίες, ακόμα και σε αυτές τις ελεγχόμενες συνθήκες, φανερώνει τις πραγματικές προθέσεις και την ιδεολογία ορισμένων.

Το πιο χαρακτηριστικό όμως είναι ότι σήμερα η αντιπολίτευση σύσσωμη αντιλαμβάνεται αυτό που συμβαίνει (πως θα μπορούσε διαφορετικά άλλωστε) και μάλιστα το αναγνωρίζει δημόσια, αλλά παρόλα αυτά το προσπερνάει και στηρίζει την κυβέρνηση. Βρισκόμαστε σε μία κατάσταση όπου η παραβίαση της λαϊκής εντολής δεν είναι ζήτημα απλώς της κυβέρνησης, ενός ανθρώπου ή μίας ομάδας, αλλά του συνόλου σχεδόν του πολιτικού κόσμου.

Η δημοκρατία δηλαδή θεωρείται προαιρετική και αποδεικνύεται ότι σε συνθήκες «αστικής δημοκρατίας» αυτή έχει να κάνει απλώς με την καταγραφή της άποψης του κόσμου και όχι με την εφαρμογή της.

Το ΚΚΕ από την δική του μεριά αναγνωρίζει επίσης αυτή την κατάσταση και την καταγγέλλει στην βουλή με χαμόγελα, με αυταρέσκεια που δικαιώθηκε για τις “προφητικές” προειδοποιήσεις του σχετικά με την «αριστερή κυβέρνηση» αλλά δεχόμενο με ηττοπάθεια πως αυτή είναι η αναπόφευκτη φύση του καπιταλισμού, χωρίς να προτείνει κάτι.

Ο λαός από την άλλη έχει τις δικές του ευθύνες, καθώς βλέπει αυτό που συμβαίνει αλλά δεν αντιδράει, ενώ μάλιστα κάποιοι – αρκετοί για την ακρίβεια – στηρίζουν την κυβέρνηση.

Γιατί οι εκλογές δεν μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο

Πρώτα απ' όλα για να κερδίσει κάποιος την εξουσία μέσω των εκλογών όπως είναι διαμορφωμένες και όπως γίνονται σε αυτό το καθεστώς, συνήθως δρόμο – δρόμο αρχίζει τις εκπτώσεις στις θέσεις του μέχρι που όταν τελικά φτάσει να πάρει την εξουσία αρκεί ένα μικρό διάστημα ώστε να μεταλλαχθεί πλήρως και να γίνει ακριβώς όπως εκείνοι τους οποίους ήρθε για να αντικαταστήσει, διάστημα διαφορετικό ανάλογα με τον άνθρωπο και την ομάδα.

Ακόμα και αν υποθέσουμε όμως ότι κάποιος διατηρήσει τις θέσεις και τις αρχές του ακόμα και μετά την εκλογή του (υπόθεση εργασίας), ωστόσο και πάλι δεν μπορεί να κάνει πολλά. Από την ίδια την θεσμική του θέση που ο ίδιος διεκδίκησε και κέρδισε είναι αναγκασμένος να κινηθεί μέσα σε συγκεκριμένα και αυστηρά καθορισμένα πλαίσια, μέσα από τα οποία δεν μπορεί να αλλάξει και πολλά. Αν επιχειρήσει μία ριζοσπαστική αλλαγή πέρα από την απλή διαχείριση της κατάστασης οι δυνάμεις της συντήρησης θα τον χτυπήσουν με τους μηχανισμούς τους.

Εκτός λοιπόν από το γεγονός ότι δεν μπορεί να παρακάμψει τους θεσμούς διότι τότε χάνει τον νόμιμο χαρακτήρα που του έδωσαν οι εκλογές, ο εκλεγμένος ριζοσπάστης έχει να αντιμετωπίσει ακόμα έναν περιορισμό. Το γεγονός ότι στηρίζεται στις εκλογές και μόνο εκεί. Εξορισμού δεν έχει οργανωμένη και ένοπλη λαϊκή στήριξη, όχι απλά επειδή δεν φρόντισε να την οργανώσει, αλλά επειδή έχει φροντίσει να την καταστείλει καταδικάζοντας την πολλές φορές κατά τον προεκλογικό αγώνα.

Έχει εκλεγεί δηλαδή αποδεχόμενος την προϋπόθεση ότι θα στηρίζεται μόνο στην αστυνομία και στον στρατό, δύο κρατικούς μηχανισμούς που δεν αλλάζουν μαζί με τις κυβερνήσεις στις εκλογές.

Έτσι μία νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση περιορίζεται από τους νόμους και τον θεσμικό της ρόλο, στηρίζεται από ένοπλους θεσμούς που της παρέχουν στήριξη μόνο όσο παραμένει στα πλαίσια των παραπάνω νόμων και θεσμών και στερείται της ένοπλης λαϊκής στήριξης.

Αργά ή γρήγορα δεν μένει λοιπόν άλλη επιλογή από την συνθηκολόγηση.

Οι εκλογές είναι άχρηστες;

Σε γενικές γραμμές ναι. Δεν αποτελούν «όπλο στα χέρια του λαού» όπως ακούμε να λένε καμιά φορά διάφορες αριστερές οργανώσεις (και κυρίως αυτές το λένε!), καθώς οι εκλογές δεν βρίσκονται στα χέρια του λαού. Ούτε από τον λαό εξαρτάται πότε θα γίνουν, ούτε εκείνος κατεβαίνει σε αυτές, ούτε αυτός τις ελέγχει. Ο λαός καλείται απλώς να συμμετάσχει σε αυτές όποτε του ζητηθεί, να κάνει το «δημοκρατικό του καθήκον» και να γυρίσει στις δουλειές του, αφήνοντας την λήψη των ουσιαστικών αποφάσεων σε άλλους.

Ωστόσο οι εκλογές μπορούν να διαδραματίσουν έναν ρόλο, μικρό και ασήμαντο μεν, υπαρκτό δε. Μπορούν να χρησιμεύσουν πρακτικά για να βοηθήσουν το κίνημα.

Εδώ χρειάζεται προσοχή όμως, καθώς το ίδιο είχαν πει και μεγάλοι επαναστάτες της ιστορίας που στη συνέχεια διαστρεβλώθηκαν. Είναι άλλο πράγμα έχοντας κανείς μία ένοπλη επαναστατική δράση να συζητήσει κάποια στιγμή την συμμετοχή του τις εκλογές (ή την στήριξη σε μία εκλεγμένη κυβέρνηση) προκειμένου να περάσει για παράδειγμα ένα νομοσχέδιο που θα βοηθήσει σε κάτι πρακτικό και είναι άλλο να συμμετέχει πάντα, να κινείται γύρω από αυτές και τελικά να καταλήγει να συζητά το ενδεχόμενο συμμετοχής του κάποια στιγμή στην ένοπλη επαναστατική δράση.

.

«Μη ζεις με αυταπάτες ότι οι πλούσιοι θα σου επιτρέψουν ποτέ με την ψήφο σου να τους στερήσεις τα πλούτη τους»

Lucy Parsons

Τα Δημοφιλη